Bibliotheek Zottegem
Projectomschrijving
De Bibliotheek van Zottegem bevindt zich in het historische Egmontkasteel, een uniek gebouw met een rijke geschiedenis die teruggaat tot de middeleeuwen en nauw verbonden is met graaf Lamoraal van Egmont. Vandaag bestaat het complex uit twee sterk contrasterende delen: de historische neorenaissancevleugel uit de negentiende eeuw en een postmoderne uitbreiding uit de jaren tachtig. Hoewel de bibliotheek een levendige ontmoetingsplek is, veroorzaakte de verouderde inrichting grote functionele problemen.
Het grootste knelpunt was het grote gebrek aan ruimte en structuur. Verschillende doelgroepen liepen elkaar letterlijk in de weg. Oudere bezoekers die in alle rust de krant wilden lezen, ondervonden geluidshinder door de vele passage in de stille zones en de drukte van spelende kinderen op de jeugdafdeling. Tegelijkertijd hadden jongeren geen eigen, aantrekkelijke ontmoetings- en leesplek, waardoor hun collectie noodgedwongen bij die van de jongere kinderen stond. Ook zorgde de combinatie van verouderd designmeubilair en goedkoper tweedehandsmeubilair voor een gebrek aan visuele eenheid en overzicht. De uitdaging bestond erin rust, samenhang en een open ruimtegevoel terug te brengen in de kleinere kamers van het kasteel.
Concept & ontwerp
Mijn ontwerp voor de Bibliotheek van Zottegem vertrekt vanuit één centrale gedachte: evenwicht in contrast. In plaats van de verschillen tussen de historische neorenaissancevleugel en de moderne uitbreiding weg te werken, worden ze bewust versterkt en met elkaar verbonden tot één samenhangend geheel.
Het oude gedeelte ademt rust, karakter en geschiedenis. Door de architecturale elementen en de warme materialisatie te respecteren, ontstaat een omgeving die perfect aansluit bij de volwassenencollectie en stille leesplekken. Hier staat de beleving van erfgoed, concentratie en tijdloosheid centraal.
Het nieuwe gedeelte vormt daarentegen een dynamische en speelse wereld voor kinderen en jongeren. Rond de vide creëert een hoge, doorschijnende boekenkast een herkenbaar en sculpturaal element dat fungeert als het hart van de ruimte. Deze blikvanger stimuleert nieuwsgierigheid en interactie, terwijl transparantie en openheid het contact met de rest van de bibliotheek behouden.
De verbinding tussen beide werelden ontstaat niet alleen door de ruimtelijke organisatie, maar ook door de materialisatie. Materialen uit het historische deel keren subtiel terug in de nieuwe vleugel, terwijl eigentijdse materialen uit de moderne uitbreiding als accenten in het oude gedeelte verschijnen. Zo vloeien verleden en heden in elkaar over zonder hun eigen karakter te verliezen en ontstaat een harmonieuze dialoog tussen beide delen van het gebouw.
Daarnaast brengt het ontwerp verschillende vormen van gebruik in balans: stilte en activiteit, ontmoeting en afzondering, spel en concentratie. Door de functies strategisch over de twee gebouwdelen te verdelen, krijgt elke doelgroep een plek die bij haar behoeften aansluit zonder andere gebruikers te verstoren. Zo ontstaat een bibliotheek waarin verleden en heden, erfgoed en vernieuwing, jong en oud elkaar niet tegenwerken, maar versterken. Evenwicht in contrast is daardoor niet alleen een ontwerpprincipe, maar ook de basis voor een uitnodigende, inclusieve en toekomstgerichte ontmoetingsplek.
Voor & Na
Materiaalpalet
De materialen voor de Bibliotheek van Zottegem versterken het concept ‘evenwicht in contrast’ door een bewuste dialoog te creëren tussen het historische kasteel en de moderne uitbreiding. In het oude gedeelte vormen rijke walnoottexturen de basis voor het meubilair, passend bij de monumentale sfeer en de rust van de volwassenencollectie. Als eigentijds tegenwicht introduceert het ontwerp semitransparant acrylaat in de nieuwe vleugel. Dit materiaal is onder meer toegepast in de hoge, sculpturale boekenkast rond de vide en creëert een licht, open en doorschijnend effect. Door beide materialen subtiel in elkaars zones te laten terugkeren, ontstaat evenwicht in het contrast tussen de twee gebouwdelen.
Plannen